Helgers Advocaten

Taakstraf of een geldboete?

Wanneer een rechter tot de conclusie komt dat een strafbaar feit wettig en overtuigend bewezen is hoeft dit niet altijd te leiden tot een (on)voorwaardelijke gevangenisstraf. Het meest gunstige alternatief is waarschijnlijk de schuldigverklaring zonder oplegging van straf of maatregel ex artikel 9a Sr.

Een veel voorkomend alternatief is toch wel de taakstraf. De taakstraf kan een leerstraf en een werkstraf zijn. Het soort straf wordt uitdrukkelijk in het vonnis bepaald. Bij een taakstraf kan het gaan om het prikken van papiertjes tot het schoonmaken van graffiti tot het aanleren van sociale vaardigheden. Dit soort straf kan worden opgelegd voor maximaal 480 uur, waarvan maximaal 240 uur werkstraf. Een taakstraf kan niet worden opgelegd wanneer er ook al een gevangenisstraf van meer dan een half jaar is opgelegd. Daarnaast kan een taakstraf enkel worden opgelegd wanneer iemand is veroordeeld voor een misdrijf (in tegenstelling tot de lichtere overtreding, waar dit soort straf niet mogelijk is).

In de praktijk maak ik nog wel eens mee dat men de keuze krijgt tussen oplegging van een geldboete of het uitvoeren van een taakstraf. De rechter vraagt dan ook aan de verdachte: “Stel ik kom tot een bewezenverklaring gaat uw voorkeur dan uit naar een taakstraf of een geldboete?” De achterliggende gedachte is naar alle waarschijnlijk dat wanneer men het financieel niet te breed heeft dat er dan gekozen wordt voor een taakstraf. Aan de andere kant zou een bekend iemand die zich een keer niet aan de wet gehouden heeft, niet graag gezien willen worden terwijl hij bijvoorbeeld papier aan het prikken is op het Vrijthof in Maastricht.

Soms wordt het ook lastig om een taakstraf op te leggen. Denk aan een asielzoeker; deze mensen zijn de Nederlandse taal vaak niet machtig en dan wordt het lastig communiceren op de werkvloer. Het is namelijk niet mogelijk dat er fulltime een tolk bij aanwezig is; dan kost de taakstraf de belastingbetaler meer dan dat deze zou moeten opleveren. Bovendien hebben zij in de regel geen vaste woon- of verblijfplaats in Nederland. Het alternatief van de geldboete is voor deze mensen ook niet erg aantrekkelijk; immers hebben zij vaak geen financiële middelen. Voor hen wordt het dan toch vaak een (on)voorwaardelijke gevangenisstraf.

Maar hoe zit het nu met andere EU onderdanen die niet in Nederland wonen? Dus als een Spanjaard hier voor de rechter moet verschijnen, kan hij dan een taakstraf opgelegd krijgen? Ook hier hangen natuurlijk wat haken en ogen aan. Wanneer men een taakstraf opgelegd krijgt, wordt deze namelijk niet gelijk uitgevoerd. Men krijgt bij het verlaten van de rechtbank niet een prikker in de handen gestopt met daarbij een routebeschrijving naar bijvoorbeeld het Vrijthof.

In het volgende geval heeft het Hof verdachte veroordeeld tot 6 weken gevangenisstraf. Het Hof kwam mede tot deze straf omdat de verdachte niet in Nederland woonachtig is en daarom geen taakstraf zal opleggen. Hierbij heeft het Hof dus onder andere vanwege het feit dat verdachte niet in Nederland woont, geen taakstraf opgelegd. Iets wat misschien toch gunstiger was dan de 6 weken gevangenisstraf die het Hof vervolgens oplegde. De Hoge Raad[1] heeft recentelijk aangegeven dat ook in deze gevallen een taakstraf opgelegd kan worden. Men hoeft als EU onderdaan dus niet in Nederland te wonen om een taakstraf opgelegd te krijgen. Deze uitspraak van de Hoge Raad komt dus van pas wanneer cliënt een niet in Nederland woonachtige EU onderdaan is die wordt verdacht van een strafbaar feit. Ook voor deze categorie verdachten behoort een taakstraf dan tot de mogelijkheden.

[1] ECLI:NL:HR:2019:46

 

Geschreven door:
mr. R.E.(Patrick) Tay
advocaat